Czy naprawdę można karmić ryby pod wodą?

Najpierw zwraca uwagę to, że ryby przypływają wcześniej niż pokarm. Znają dźwięk nurków na tym stanowisku, więc zanim instruktor otworzy dłoń, wokół grupy krąży już luźny tłum. Potem wyciągają Państwo rękę, instruktor wkłada w nią pokarm, a luźny tłum zamienia się w ścianę: małe ciała napierające ze wszystkich stron, trącające palce, zawisające przed maską, obracające się tak szybko, że czuje się je bardziej, niż widzi.

To nie jest delikatne ani przerażające. Najbliżej temu do stania z otwartą dłonią na zatłoczonym targu: dużo kontaktu, dużo ruchu, kilka sekund i po wszystkim — a od razu chce się powtórzyć. Większość gości śmieje się w automat, a to na 12 metrach dźwięk wart usłyszenia.

Instruktor zwykle zostawia część pokarmu, żeby każdy w grupie miał swoją kolej, i robi zdjęcie, kiedy Państwa ręce są zajęte. To najczęściej fotografowany moment dnia w Muzeum Podwodnym w Side — częściej niż same rzeźby. Na powierzchni goście mówią o rybach, nie o posągach.

Trzy powody, wszystkie praktyczne. Po pierwsze kontrola ilości. Jeden instruktor wydający małe porcje w jednym miejscu utrzymuje porządek; sześciu nurków rozsypujących pokarm tworzy chmurę, która dryfuje nad stanowiskiem, nikogo konkretnie nie karmi i zostawia mętną wodę kolejnej grupie.

Po drugie Państwa pływalność. Nadciągająca ściana ryb naprawdę rozprasza, a rozproszony początkujący dryfuje — ku powierzchni albo na piasek. Przewodnik obok oznacza, że ktoś pilnuje Państwa głębokości, kiedy Państwo patrzą na ławicę. Dlatego właśnie liczą się małe grupy; więcej w tekście ilu nurków przypada na instruktora.

Po trzecie ocena gdzie i kiedy. Przewodnik decyduje, w którym miejscu stanowiska karmić i kiedy przerwać, żeby ten sam zakątek nie był eksploatowany przy każdym nurkowaniu i żeby nikt nie gonił zwierzęcia, któremu wyraźnie wystarczy. Karmienie ryb nie jest czynnością naturalną, lecz kontrolowaną — i nadzór stanowi różnicę między pięknym momentem a bałaganem. Jeśli mają Państwo chleb w kieszeni jacketu, poprosimy o zostawienie go na łodzi.

Nie powiemy, jakie gatunki Państwo spotkają. Morze Śródziemne jest tu wybrzeżem rybnym, a nie akwarium: w dobry dzień wokół rzeźb otoczą Państwa dziesiątki małych ryb rafowych, w dzień wietrzny i przy słabszej przejrzystości bywa znacznie spokojniej. Spotkania zależą od warunków, a kto obiecuje gwarantowaną listę gatunków, opisuje folder, a nie morze.

Nie inscenizujemy też niczego większego. Nie ma tu karmienia dużych zwierząt, nie ma pokazu, nic nie jest zwabiane z zewnątrz — po prostu mieszkańcy sztucznej rafy robią to, co mieszkańcy robią, gdy pojawia się jedzenie.

Jeśli to właśnie ta część nurkowania Państwa pociąga, dzień w muzeum jest właściwą rezerwacją: płytko, jasno, pełno życia wokół konstrukcji, 45 € za około siedem godzin z dwoma nurkowaniami z przewodnikiem, pełnym sprzętem, transferem z hotelu, obiadem i ubezpieczeniem. Jeśli wolą Państwo możliwie najkrótszy dzień i najłagodniejszy wstęp, dzień nurkowy z Kumköy za 43 € trwa sześć godzin i wypływa z portu najbliższego hotelowemu pasowi Side.